नेपालीहरूको दैनिक भोजन भात–दाल भए पनि आधुनिक जीवनशैलीमा यी दुईलाई अत्यधिक मात्रा र अन्य प्रोटिनयुक्त खानेकुरासँग मिसाएर खानाले पाचन प्रणालीमा गडबडी, पेट भारीपन, फुल्ने र कब्जियत जस्ता समस्या निम्त्याउन सक्छ।
१. पाचन समस्याको कारण:
भात र दाल एकैचोटी धेरै मात्रामा खाँदा अम्लजन्य र वायुकारक तत्वको कारण पचाउन गाह्रो हुन्छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञका अनुसार पाचनको सहजताका लागि यी खाद्यपदार्थको मात्रा ३०–५० ग्रामसम्म सीमित गर्नु उचित हुन्छ।

२. सन्तुलित आहार र कसरत:
भातसँग माछा, मासु वा दाल खाने बेला पर्याप्त शारीरिक परिश्रम र हल्का कसरत आवश्यक छ। भात–दालसँगै हरियो तरकारी र सलाद अनिवार्य रूपमा खाने सल्लाह दिइन्छ।
३. खास खानपान नियमहरू:
.भात, रोटी वा ढिँडोसँग अमिलो फल (जस्तै कागती) नलिनु।
.माछा, मासु वा अन्डा सँग दाल वा पनिर मिश्रण नगर्नु।
.ठोस फल र झोलयुक्त फल मिसाएर नखानु; एउटै पटकमा एउटै प्रकारको फल मात्र खाने।
.खाना खाँदा पानी वा अन्य तरल पदार्थ नखानु, जसले पाचन रस पातलो बनाउँछ।
.राति भारी खानेकुरा (माछा, मासु, अन्डा, दाल, दही) नगरी हल्का खाना लिनु।
४. स्वास्थ्य सन्देश:
आधुनिक जीवनशैलीमा अत्यधिक खाना, मिश्रित प्रोटिनयुक्त भोजन र शारीरिक परिश्रमको कमीले पाचन समस्यालाई बढाएको छ। विशेषज्ञहरू भन्छन् कि खानाको गुण र मात्रा मिलाएर, मौसमअनुकूल र हल्का भोजन गर्नु स्वास्थ्य कायम राख्न महत्वपूर्ण छ।
सुझाव:
भात–दालसँगै खानेकुरा सीमित गरी, तरकारी, फलफूल र पर्याप्त कसरतसँगै खाने अभ्यासले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न सहयोग पुर्याउँछ।