झापा । जिल्लामा चैते धानको रोपाइँ सुरु भएको छ, तर किसानहरूको आकर्षण मकैखेतीतर्फ बढेपछि धानखेतीको क्षेत्रफल घट्ने अनुमान गरिएको छ । कृषि ज्ञान केन्द्र का प्रमुख सागर विष्ट का अनुसार, गत वर्ष करिब २० हजार हेक्टरमा रोपाइँ भएको भए तापनि यस वर्ष १५–२० प्रतिशतले घट्ने देखिएको छ।
गत वर्ष चैते धानको मूल्य प्रतिमन रु ७०० मात्र रहँदा किसानले उचित प्रतिफल नपाएको अनुभवका कारण वैकल्पिक बालीतर्फ मोडिएका हुन्। धानको बीउ आपूर्ति गर्ने कम्पनीहरूले पनि सोचेअनुरूप बिक्री गर्न सकेका छैनन्। जिल्लामा विशेषगरी ‘हर्दिनाथ–१ जात’ बढी लगाइन्छ, तर यस वर्ष मोरङको आरजु राइस मिल ले ‘हर्दिनाथ–६ जात’ प्रतिमन रु १,००० मा खरिद गर्ने पूर्वसहमति गरेपछि किसानले यसमा पनि चासो देखाएका छन्।
त्यसैगरी, कृषि ज्ञान केन्द्रको सहयोगमा जिल्लामा ‘छरुवा धान’ प्रविधि पनि प्रोत्साहन गरिएको छ। यस प्रविधिबाट उत्पादन राम्रो हुने भए तापनि प्राविधिक पक्षमा ध्यान नदिँदा किसानलाई झार नियन्त्रणमा चुनौती देखा पर्छ। प्रमुख विष्टका अनुसार, जिल्लामा धानखेतीका लागि आवश्यक रासायनिक मलको अभाव छैन र रोपाइँ चैतको दोस्रो हप्तासम्म सम्पन्न हुने अनुमान गरिएको छ।